Zastrzeżenie: teksty mają charakter informacyjny i edukacyjny, nie stanowią porady prawnej w indywidualnej sprawie. Stan prawny: wrzesień 2026 roku.
Upadłość konsumencka to sądowy sposób na wyjście z długów, których osoba fizyczna nie jest w stanie spłacić. Jej celem jest oddłużenie, czyli umorzenie zobowiązań, przy jednoczesnym rozsądnym zaspokojeniu wierzycieli z majątku dłużnika. Od zmian, które weszły w życie w 2020 roku, procedura stała się bardziej dostępna. Poniżej wyjaśniamy, kto może z niej skorzystać i jak krok po kroku wygląda postępowanie.
Czym jest upadłość konsumencka?
Jest to postępowanie prowadzone wobec osoby fizycznej, która nie prowadzi działalności gospodarczej i stała się niewypłacalna, czyli utraciła zdolność do regulowania wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Postępowanie ma dwa cele: w miarę możliwości zaspokoić wierzycieli oraz umożliwić rzetelnemu dłużnikowi nowy start bez ciężaru długów, których obiektywnie nie jest w stanie spłacić.
Kto może ogłosić upadłość konsumencką?
Z upadłości konsumenckiej może skorzystać osoba fizyczna nieprowadząca działalności gospodarczej, która jest niewypłacalna. Nie ma znaczenia wysokość zadłużenia ani liczba wierzycieli. Po zmianach z 2020 roku sąd nie bada już przyczyn niewypłacalności na etapie ogłoszenia upadłości, lecz dopiero później, przy ustalaniu planu spłaty. Oznacza to, że nawet osoba, która sama przyczyniła się do swoich problemów finansowych, może uzyskać oddłużenie, choć w takim wypadku plan spłaty bywa dłuższy.
Jak złożyć wniosek?
Od 01 grudnia 2021 roku co do zasady postępowanie toczy się w systemie teleinformatycznym, Krajowym Rejestrze Zadłużonych (KRZ). Postępowanie inicjuje wniosek składany za pośrednictwem KRZ (standardem pozostaje droga elektroniczna, wyjątkowo dłużnik działający samodzielnie może składać pisma w tradycyjnej papierowej formie), do sądu upadłościowego, którym jest wydział gospodarczy sądu rejonowego właściwy dla miejsca zwykłego pobytu dłużnika. Opłata od wniosku jest symboliczna i wynosi 30 zł. We wniosku trzeba rzetelnie przedstawić swoją sytuację: majątek, listę wierzycieli i wysokość długów, źródła dochodu oraz okoliczności, które doprowadziły do niewypłacalności. Kompletny i zgodny z prawdą wniosek to podstawa sprawnego postępowania.
Jak przebiega postępowanie?
Po ogłoszeniu upadłości sąd wyznacza syndyka. Majątek dłużnika wchodzi do tak zwanej masy upadłości, którą syndyk spienięża, aby zaspokoić wierzycieli. Nie wszystko podlega jednak sprzedaży: poza masą pozostają przedmioty niezbędne do codziennego funkcjonowania oraz część wynagrodzenia. Jeżeli w skład majątku wchodzi mieszkanie lub dom dłużnika, mogą one zostać sprzedane, ale z uzyskanej sumy wydziela się dłużnikowi kwotę odpowiadającą kosztom przeciętnemu czynszowi najmu lokalu mieszkalnego w tej samej lub sąsiedniej miejscowości, na okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy.
Plan spłaty i oddłużenie
Po likwidacji majątku sąd ustala plan spłaty wierzycieli, dopasowany do realnych możliwości dłużnika. Co do zasady plan obejmuje okres do 36 miesięcy. Jeżeli dłużnik doprowadził do swojej niewypłacalności umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa, plan spłaty wierzycieli może zostać wydłużony, maksymalnie do 84 miesięcy. Po wykonaniu planu spłaty pozostała część zobowiązań zostaje umorzona. W szczególnych sytuacjach, gdy dłużnik jest trwale niezdolny do jakichkolwiek spłat, sąd może umorzyć długi bez ustalania planu.
Jakich długów nie można umorzyć?
Oddłużenie nie obejmuje wszystkich zobowiązań. Nie podlegają umorzeniu między innymi:
- obowiązki alimentacyjne,
- renty z tytułu odszkodowania za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci,
- kary grzywny i inne należności orzeczone w postępowaniu karnym lub wykroczeniowym,
- obowiązek naprawienia szkody wynikającej z przestępstwa lub wykroczenia,
- zobowiązania, których dłużnik umyślnie nie ujawnił, jeśli wierzyciel nie brał udziału w postępowaniu.
Najczęstsze pytania
Czy po ogłoszeniu upadłości stracę cały majątek?
Nie. Do masy upadłości nie wchodzą przedmioty niezbędne do codziennego życia ani część wynagrodzenia. Przy sprzedaży mieszkania dłużnik otrzymuje środki na pokrycie kosztów najmu na okres od dwunastu do dwudziestu czterech miesięcy.
Czy upadłość konsumencka umorzy wszystkie moje długi?
Większość zobowiązań może zostać umorzona po wykonaniu planu spłaty, jednak niektóre długi, na przykład alimenty czy obowiązek naprawienia szkody z przestępstwa, pozostają w mocy.
Ile trwa całe postępowanie?
Czas zależy od majątku i sytuacji dłużnika. Sam plan spłaty obejmuje zwykle do 36 miesięcy, a w razie umyślnego doprowadzenia do niewypłacalności może być dłuższy.
Rozważasz upadłość konsumencką?
W naszej kancelarii w Lesznie pomagamy ocenić, czy w danej sytuacji upadłość konsumencka jest właściwym rozwiązaniem, przygotować kompletny wniosek i przeprowadzić klienta przez całe postępowanie. Jeżeli długi przerosły Twoje możliwości spłaty, skontaktuj się z nami, przeanalizujemy sprawę i zaproponujemy bezpieczny plan działania. Zobacz też: upadłość konsumencka w Lesznie.